Dấu ấn AJC tại Liên bang Nga: Nhịp cầu tri thức và mối quan hệ hợp tác bền chặt

Mở không gian học thuật tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Lomonosov

Hành trình công tác chính thức khởi động vào ngày 08/9/2026 tại Khoa Báo chí, Đại học Tổng hợp Quốc gia Lomonosov (MSU) – biểu tượng tri thức và là cái nôi đào tạo báo chí uy tín hàng đầu của Liên bang Nga. Trong không gian trang trọng mang đầy tình thần trao đổi học thuật, GS Elena Vartanova, Trưởng Khoa Báo chí cùng Ban lãnh đạo Khoa và đông đảo giảng viên đã dành cho Đoàn sự tiếp đón trọng thị, nồng hậu.

GS. Elena Vartanova đã tái hiện chặng đường gần 75 năm lịch sử rực rỡ của Khoa – nơi không chỉ đóng góp to lớn cho nền báo chí - truyền thông nước Nga mà còn là trung tâm kết nối các nhà khoa học quốc tế với mạng lưới hợp tác vươn rộng ra hơn 20 quốc gia. Nhắc lại mốc thời gian tháng 4/2024 khi hai bên tái ký bản hợp tác về đào tạo và học thuật, GS. Elena Vartanova bày tỏ sự trân trọng truyền thống tốt đẹp giữa hai cơ sở giáo dục, đồng thời mong muốn ngày càng có thêm nhiều học viên, nghiên cứu sinh Việt Nam sang theo học các chương trình thạc sĩ, tiến sĩ tại Khoa.

Đáp lại thịnh tình của đối tác, PGS,TS. Nguyễn Thị Trường Giang bày tỏ lời cảm ơn chân thành trước sự đón tiếp chu đáo, đồng thời khẳng định quyết tâm cụ thể hóa mối quan hệ hợp tác bằng những bước đi thực chất. Lãnh đạo Học viện Báo chí và Tuyên truyền đề xuất hai bên tập trung phối hợp tổ chức các Hội thảo quốc tế chuyên sâu về báo chí - truyền thông, hình thành các nhóm nghiên cứu chung và đẩy mạnh các công bố khoa học trên các tạp chí quốc tế uy tín.

Tham gia đón đầu làn sóng công nghệ chiến lược tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Liên bang Nga 

Tiếp nối chuỗi hoạt động, sáng ngày 09/9/2026 (giờ địa phương), Đoàn công tác AJC tham gia sự kiện đối ngoại trọng đại của quốc gia: Tham dự Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược” tại thủ đô Moskva, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam.

Diễn đàn là nơi quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu và đại diện các cơ sở nghiên cứu, đào tạo lớn của hai nước nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tại đây, hai bên đã chính thức khởi động chương trình tuyển chọn dự án nghiên cứu chung mới do Quỹ Khoa học Nga (RSF) và Quỹ Phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia Việt Nam (NAFOSTED) đồng tài trợ. Phát biểu tại sự kiện, Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko nhấn mạnh yêu cầu cốt lõi đối với hai quốc gia hiện nay không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ thành tựu, mà phải hợp nhất năng lực để cùng kiến tạo những phát triển tiên tiến.

Nhấn mạnh tầm nhìn cho giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chỉ rõ hợp tác khoa học - công nghệ Việt - Nga cần có “một tư duy mới, cách làm mới và những mục tiêu cao hơn”. Người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam gợi mở định hướng chuyển từ trao đổi chuyên gia, đào tạo cán bộ đơn thuần sang cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường; trong đó ưu tiên các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn - vi điện tử, công nghệ lượng tử, vũ trụ - vệ tinh và năng lượng mới.

Sự hiện diện của Đoàn công tác Học viện Báo chí và Tuyên truyền tại Diễn đàn mang ý nghĩa quan trọng. Đây là cơ hội quý báu để Học viện tiếp cận trực tiếp với các xu hướng công nghệ tiên phong, từ đó chủ động tích hợp yếu tố công nghệ chiến lược, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số vào chương trình đào tạo, nghiên cứu báo chí - truyền thông hiện đại.

Thúc đẩy tư duy sáng tạo và ghi sâu dấu ấn tình hữu nghị với Trường Đại học Nghệ thuật đương đại Nga

Chiều cùng ngày 09/9/2026, Đoàn tiếp tục chuyến thăm và làm việc với Trường Đại học Nghệ thuật đương đại Nga. GS. Sukholet Irina, Hiệu trưởng Nhà trường cùng Ban lãnh đạo và tập thể các giáo sư đã nồng nhiệt đón tiếp Đoàn.

Trường Đại học Nghệ thuật đương đại Nga là cơ sở giáo dục đại học đa ngành uy tín đảm nhiệm 33 chương trình đào tạo, trong đó Khoa Báo chí - Truyền thông đại chúng được đánh giá là cơ sở đầu ngành về đào tạo Phát thanh và Truyền hình. Mối quan hệ giữa Học viện Báo chí và Tuyên truyền với Nhà trường đã có bước phát triển vượt bậc thông qua Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2025–2030, tập trung vào phối hợp đào tạo, tổ chức hội thảo, trao đổi học liệu, phát triển công nghệ truyền hình và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giảng dạy.

Tại buổi làm việc, GS. Sukholet Irina bày tỏ sự trân trọng sâu sắc đối với mối quan hệ hợp tác với Học viện và mong muốn đẩy mạnh hơn nữa các hoạt động học thuật trong thời gian tới. Nhất trí với định hướng đó, PGS,TS. Nguyễn Thị Trường Giang đề xuất các phần việc cụ thể như: tổ chức các đoàn giảng viên, học viên nghiên cứu thực tế; phối hợp tổ chức hội thảo quốc tế; thành lập nhóm nghiên cứu chung nhằm sáng tạo các sản phẩm truyền thông đa nền tảng.

Khép lại chương trình hội đàm chính thức, không khí học thuật nhường không gian cho những xúc cảm lắng đọng. Ban lãnh đạo Nhà trường đã dành thời gian cùng Đoàn thưởng thức ẩm thực Nga truyền thống và tản bộ trong không gian công viên xanh mát. Trong không khí cởi mở, thân tình của những người bạn đồng điệu, những hoạt động giao lưu bên lề đã góp phần thắt chặt thêm sự gắn kết và tình cảm chân thành giữa hai cơ sở đào tạo.

Khai mở cơ hội hợp tác mới tại Saint Petersburg

Ngày 10/9/2026, Đoàn công tác di chuyển đến Saint Petersburg – trung tâm văn hóa, khoa học lớn của nước Nga và có buổi làm việc với Trường Kinh tế cao cấp Saint Petersburg (HSE). GS. Anna Tyshetskaya, Phó Chủ tịch HSE cùng Giám đốc các bộ phận và Trưởng các khoa đã tiếp đón Đoàn trọng thị.

HSE là trung tâm đào tạo hàng đầu về kinh tế, luật, truyền thông và công nghiệp sáng tạo, vận hành dựa trên 3 nền tảng cốt lõi: giá trị nhân văn, tư duy lãnh đạo hệ thống và kỹ năng sáng tạo chuyên nghiệp. Điểm đặc biệt trong mô hình đào tạo của HSE là sinh viên được “nhúng” vào các dự án thực tế cùng chuyên gia ngay từ năm thứ nhất. Bày tỏ sự coi trọng đối với Học viện Báo chí và Tuyên truyền, lãnh đạo HSE mong muốn thiết lập quan hệ hợp tác sâu rộng trên các lĩnh vực thế mạnh của hai bên.

Chào đón cơ hội hợp tác với đối tác đầu tiên tại Saint Petersburg, PGS,TS. Nguyễn Thị Trường Giang đề xuất lộ trình phối hợp cụ thể về liên kết đào tạo, tổ chức hội thảo quốc tế, xây dựng nhóm nghiên cứu chung và trao đổi đoàn giảng viên, học viên. Trong không gian trao đổi cởi mở, hai bên đã cùng xác lập những bước đi chiến lược cho giai đoạn tới. Đoàn cũng đã tham quan trụ sở, phòng nghiên cứu Medialab hiện đại, thư viện, bảo tàng và trải nghiệm không gian sáng tạo mở của sinh viên HSE.

Phút lắng đọng tại Viện Hồ Chí Minh: Nguyện ước nối dài di sản

Điểm dừng chân cuối cùng của hành trình vào sáng ngày 11/9/2026 mang giá trị biểu tượng và cảm xúc thiêng liêng: Đoàn đến thăm và làm việc với Viện Hồ Chí Minh thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg – ngôi trường có lịch sử lâu đời và uy tín bậc nhất nước Nga. GS,TSKH. Vladimir Kolotov, Viện trưởng Viện Hồ Chí Minh, nhà nghiên cứu uy tín về Hồ Chí Minh học, cùng đông đảo giảng viên, sinh viên của Viện đã tiếp đón Đoàn nồng hậu.

Tại buổi gặp gỡ, GS,TSKH. Vladimir Kolotov đã chia sẻ về các dự án nghiên cứu đã, đang và sẽ triển khai về Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời trân trọng trao tặng Đoàn những cuốn sách quý về Bác mà ông đã dành cả cuộc đời tâm huyết để nghiên cứu, biên soạn. Giáo sư bày tỏ hy vọng sẽ mở ra những bước hợp tác thiết thực với Học viện Báo chí và Tuyên truyền trong công tác nghiên cứu và giảng dạy di sản Hồ Chí Minh.

Xúc động trước tình cảm và những cống hiến bền bỉ của vị giáo sư người Nga, PGS,TS. Nguyễn Thị Trường Giang đề xuất hai bên phối hợp tổ chức Hội thảo quốc tế về Chủ tịch Hồ Chí Minh, thành lập nhóm nghiên cứu chung, đồng thời tăng cường trao đổi giảng viên giảng dạy về di sản tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như về ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam.

Vấn đề đặt ra, ý nghĩa và những giá trị đọng lại của chuyến công tác

Vấn đề đặt ra

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp 4.0, ngành báo chí – truyền thông đứng trước những thách thức gay gắt về tư duy đổi mới, công nghệ chiến lược và năng lực thích ứng. Chuyến công tác của Đoàn đại biểu Học viện Báo chí và Tuyên truyền tại Liên bang Nga vào tháng 9/2026 đã định vị rõ nét một vấn đề cấp thiết: làm thế nào để chuyển hóa truyền thống hợp tác đào tạo thành những sản phẩm, giá trị thực tiễn mang tầm chiến lược, qua đó nâng tầm chất lượng đào tạo và nghiên cứu báo chí Việt Nam đạt chuẩn quốc tế. Việc kết nối với các cái nôi đào tạo hàng đầu của nước Nga như Đại học Tổng hợp Quốc gia Lomonosov (MSU), Đại học Nghệ thuật đương đại Nga, hay Trường Kinh tế cao cấp Saint Petersburg (HSE), và tham dự Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Liên bang Nga với chủ đề “Kết nối công nghệ chiến lược”  không chỉ đặt ra bài toán hội nhập học thuật, mà còn là bước đi đón đầu làn sóng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và truyền thông đa nền tảng đang tái định hình toàn diện bản đồ truyền thông toàn cầu.

Ý nghĩa chiến lược

Chuỗi hoạt động đối ngoại học thuật này mang ý nghĩa đa chiều, sâu sắc đối với sự phát triển nội tại của AJC cũng như góp phần vào bức tranh hợp tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Liên bang Nga. Về mặt học thuật, chuyến đi đã kiến tạo những nhịp cầu tri thức vững chắc, mở ra không gian trao đổi thực chất thông qua các đề xuất phối hợp tổ chức hội thảo quốc tế chuyên sâu, thành lập nhóm nghiên cứu chung và thúc đẩy công bố quốc tế. Về mặt chính trị – xã hội, sự hiện diện của Đoàn tại Diễn đàn Khoa học và Công nghệ Việt Nam – Liên bang Nga dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định vai trò tiên phong của AJC trong việc quán triệt tầm nhìn mới: cùng làm chủ công nghệ, cùng tạo ra sản phẩm và cùng tham gia thị trường. Đặc biệt, điểm dừng chân đầy xúc động tại Viện Hồ Chí Minh thuộc Đại học Tổng hợp Quốc gia Saint Petersburg không chỉ tôn vinh di sản tư tưởng của Người mà còn bồi đắp nền tảng chính trị, củng cố tình hữu nghị truyền thống bền chặt, gắn kết thế hệ trẻ và đội ngũ trí thức hai nước trong sứ mệnh gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử.

Gợi mở định hướng tương lai

Từ những thành quả thực tiễn của chuyến công tác, mối quan hệ giữa AJC và các đối tác Nga cần được hiện thực hóa bằng một hệ sinh thái hợp tác toàn diện và đồng bộ trong giai đoạn tới. Trước hết, hai bên cần sớm ký kết và triển khai các chương trình hành động cụ thể gắn liền với việc tích hợp trí tuệ nhân tạo và phân tích dữ liệu lớn vào chương trình đào tạo báo chí – truyền thông hiện đại, lấy mô hình "nhúng" thực tiễn của HSE làm tham chiếu. Thứ hai, cần đẩy mạnh cơ chế trao đổi học viên, nghiên cứu sinh và giảng viên định kỳ, tạo môi trường học thuật xuyên biên giới để các nhà báo, chuyên gia tương lai trưởng thành trong không gian tư duy đa văn hóa. Cuối cùng, việc duy trì các diễn đàn đối thoại thường niên và các công trình nghiên cứu chung về di sản Hồ Chí Minh cũng như các vấn đề thời sự của báo chí toàn cầu sẽ là điểm tựa tinh thần vững chắc, bảo đảm mối quan hệ hợp tác giữa AJC và các đối tác Nga không ngừng đơm hoa kết trái, mang lại những đóng góp thiết thực cho nền văn hóa, khoa học và truyền thông của cả hai quốc gia.

Chuyến công tác của Học viện Báo chí và Tuyên truyền tại Liên bang Nga đã khép lại trọn vẹn, mở ra những không gian hợp tác học thuật rộng lớn hơn. Thành công của chuyến đi không chỉ góp phần nâng cao vị thế đối ngoại và năng lực hội nhập quốc tế của Học viện Báo chí và Tuyên truyền, mà còn gieo thêm những hạt giống tri thức, làm sâu sắc thêm mối quan hệ hợp tác hữu nghị truyền thống giữa hai dân tộc Việt Nam và Liên bang Nga trong kỷ nguyên mới.