Hội thảo khoa học cấp Bộ “Phát triển xã hội số và công dân số trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia: Cơ hội và thách thức”

Hội thảo là diễn đàn trao đổi học thuật, làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, nhận diện cơ hội, thách thức và đề xuất định hướng, giải pháp phát triển xã hội số, công dân số ở Việt Nam theo hướng bao trùm, an toàn, nhân văn và bền vững.

Quang cảnh Hội thảo khoa học cấp Bộ “Phát triển xã hội số và công dân số trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia: Cơ hội và thách thức”

Tham dự Hội thảo, về phía Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh có TS. Nguyễn Văn Thắng, nguyên Vụ trưởng Vụ Các trường chính trị; TS. Ngô Thị Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ.

Về phía các cơ quan, đơn vị thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ có đồng chí Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng chí Trần Minh Tân, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng chí Lê Xuân Trường, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số và Ứng dụng AI, Viện Đổi mới sáng tạo và Chuyển giao công nghệ (ITI).

Về phía Học viện Báo chí và Tuyên truyền có, PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Thường vụ Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giám đốc Học viện; PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Thường trực Học viện; các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

Đoàn Chủ tịch điều hành Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh, chuyển đổi số đang tác động sâu rộng đến cách thức tổ chức trong mọi mặt của đời sống xã hội. Công nghệ số không chỉ làm thay đổi phương thức sản xuất, cung ứng dịch vụ, trao đổi thông tin mà còn định hình những phương thức mới để con người học tập, làm việc, giao tiếp và tham gia quản lý xã hội. Trong bối cảnh đó, phát triển xã hội số và công dân số trở thành một nội dung cốt lõi của tiến trình chuyển đổi số quốc gia, đồng thời là thước đo quan trọng về tính bao trùm, nhân văn và bền vững của chuyển đổi số. 

PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giám đốc Học viện Báo chí và Tuyên truyền phát biểu khai mạc Hội thảo

PGS,TS. Phạm Minh Sơn cho rằng, xã hội số không thể được hiểu đơn thuần là sự gia tăng số lượng nền tảng, thiết bị hay dịch vụ trực tuyến. Điều cốt yếu là những thành tựu công nghệ có thực sự nâng cao chất lượng sống, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức, dịch vụ công và các nguồn lực phát triển cho mọi người dân hay không. Tương tự, công dân số không chỉ là người biết sử dụng công nghệ, mà còn là chủ thể có năng lực số, ý thức pháp luật, trách nhiệm xã hội và khả năng tự bảo vệ mình trong môi trường số.

PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Báo chí và Tuyên truyền báo cáo đề dẫn Hội thảo

Báo cáo đề dẫn Hội thảo, PGS,TS. Mai Đức Ngọc, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Thường trực Học viện nhấn mạnh, công nghệ tạo ra những điều kiện mới, nhưng hiệu quả và tính bền vững của chuyển đổi số phụ thuộc quan trọng vào chất lượng thể chế, năng lực quản trị và khả năng thích ứng của người dân. Thực tiễn đặt ra yêu cầu phải nghiên cứu phát triển xã hội số và công dân số trong mối quan hệ hữu cơ giữa công nghệ, thể chế và con người. Vấn đề không chỉ là mở rộng ứng dụng công nghệ, mà quan trọng hơn là bảo đảm người dân có khả năng tiếp cận, sử dụng và thụ hưởng những lợi ích do chuyển đổi số mang lại, đồng thời hạn chế các nguy cơ bất bình đẳng, mất an toàn thông tin và những tác động tiêu cực đến đời sống xã hội.

Đồng chí Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ tham luận tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, đồng chí Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng Vụ Kinh tế số và Xã hội số, Bộ Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh một số vấn đề cơ bản cần tập trung để xây dựng xã hội số, công dân số đảm bảo an toàn: mọi người dân đều có kết nối mạng (mạng di động phủ sóng toàn dân) và thiết bị thông minh (điện thoại thông minh); mỗi người dân phải có định danh điện tử, chữ ký số và tài khoản thanh toán điện tử để giao dịch trên môi trường số an toàn; đào tạo, hướng dẫn người dân sử dụng thành thạo các thiết bị và dịch vụ an toàn trên môi trường số;…

TS. Ngô Thị Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tham luận tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, TS. Ngô Thị Hải Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh làm rõ hệ sinh thái số là sự kết nối giữa thể chế, dữ liệu, nền tảng và các chủ thể xã hội. Tác giả đề xuất phát triển dữ liệu dùng chung, thiết kế lại dịch vụ theo nhu cầu người dân, nâng cao năng lực số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm. Hiệu quả quản trị cần được đo bằng lợi ích thực chất, sự tham gia của người dân và chất lượng dịch vụ.

PGS, TS. Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Trưởng khoa Chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền tham luận tại Hội thảo

Tham luận tại Hội thảo, PGS,TS. Nguyễn Thị Ngọc Hoa, Trưởng khoa Chính trị học, Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ của pháp luật và hiệu quả tổ chức thi hành, để người dân thực sự thực hiện được các quyền trên môi trường số. Các kiến nghị của tham luận tập trung vào bảo vệ dữ liệu cá nhân, hoàn thiện cơ chế sử dụng chứng cứ điện tử, nâng cao năng lực pháp lý số và duy trì phương thức hỗ trợ phù hợp đối với những nhóm gặp khó khăn trong tiếp cận dịch vụ.

TS. Nguyễn Văn Thắng, nguyên Vụ trưởng Vụ Các trường chính trị, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tham luận tại Hội thảo

Các tham luận được trình bày tại Hội thảo đã làm rõ cơ sở lý luận về phát triển xã hội số và công dân số; phân tích thực trạng và những vấn đề đặt ra trong phát triển xã hội số và công dân số ở Việt Nam; đề xuất những định hướng, giải pháp phù hợp nhằm phát triển xã hội số và công dân số ở Việt Nam, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia.

Sau Phiên tham luận, thảo luận của các đại biểu là Phiên tọa đàm bàn tròn. Các diễn giả tập trung phân tích 4 nội dung chính: mối quan hệ giữa chính phủ số, xã hội số và công dân số ở Việt Nam; ứng dụng công nghệ số và AI trong việc hỗ trợ người dân; giáo dục kỹ năng công dân số cho sinh viên trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia; kinh nghiệm phát triển xã hội số và công dân số ở các nước và khả năng ứng dụng tại Việt Nam.

Diễn giả tham gia phiên Tọa đàm bàn tròn tại Hội thảo khoa học gồm: đồng chí Trần Minh Tân, Phó Giám đốc Học viện Chiến lược Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ; đồng chí Lê Xuân Trường, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số và Ứng dụng (AI), Viện Đổi mới sáng tạo và Chuyển giao công nghệ (ITI); TS. Trần Thị Thu Hiền, Trưởng khoa Giáo dục đại cương và Nghiệp vụ sư phạm, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; TS. Trần Thị Bình, Phó Trưởng khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Báo chí và Tuyên truyền; ThS. Vũ Thế Cường, giảng viên Khoa Quan hệ công chúng và Quảng cáo, Học viện Báo chí và Tuyên truyền. 

Diễn giả tham gia Phiên tọa đàm bàn tròn tại Hội thảo khoa học

Phát biểu tổng kết Hội thảo, PGS,TS. Phạm Minh Sơn, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giám đốc Học viện đánh giá cao giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc của các ý kiến tham luận, thảo luận của các đại biểu. PGS,TS. Phạm Minh Sơn khẳng định, vấn đề có ý nghĩa nền tảng là phát triển xã hội số phải lấy con người làm trung tâm, lấy chất lượng cuộc sống và khả năng thụ hưởng của người dân làm thước đo. Chuyển đổi số không chỉ là quá trình đưa hoạt động lên môi trường mạng mà còn là sự thay đổi về cách tổ chức dịch vụ, quan hệ xã hội, năng lực tham gia và trách nhiệm của các chủ thể. Vì vậy, phát triển xã hội số cần gắn với xây dựng công dân số có tri thức, kỹ năng, ý thức pháp luật và văn hóa ứng xử phù hợp. Kết quả Hội thảo có thể gợi mở hướng nghiên cứu, bổ sung nội dung đào tạo và phát triển các hoạt động phối hợp với cơ quan quản lý, cơ quan báo chí, doanh nghiệp.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.