Hàn Quốc và bài học về quảng bá hình ảnh đất nước, con người

    01/04/2019 23:35 PM


    Sinh viên Khoa Quan hệ quốc tế khóa 36 Học viện Báo chí và Tuyên truyền đã có chuyến kiến tập 6 ngày (18-23/3/2019) tại Hàn Quốc. Nhờ chuyến kiến tập sinh viên của khoa có cơ hội mở rộng hiểu biết, chuyên môn. Một trong những bài học “đắt giá” nhất là bài học về quảng bá hình ảnh đất nước, con người của xứ sở kim chi.

    Hàn Quốc là một quốc gia phát triển mạnh về kinh tế. Truyền thông Hàn Quốc đã đóng góp rất lớn cho sự phát triển kinh tế quốc gia. Sự phát triển chóng mặt của ngành truyền thông đã tạo nên một cơn lốc, thu hút giới trẻ tham gia. Ngành truyền thông trở thành ngành hấp dẫn tại đây. Nhờ nghệ thuật truyền tải cùng với công nghệ tiên tiến, hiện đại, truyền thông đã đưa hình ảnh đất nước, văn hóa, con người Hàn Quốc đến với bạn bè quốc tế, thúc đẩy sự phát triển của đất nước về nhiều mặt. Qua chuyến kiến tập sinh viên Khoa đã có cơ hội được nghe chia sẻ, chứng kiến, học hỏi kinh nghiệm trong việc quảng bá hình ảnh đất nước con người.

    Đoàn khoa Quan hệ quốc tế làm việc với Đại sứ quán nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Hàn Quốc trong ngày đầu tiên của chuyến kiến tập

    (Ảnh: Minh Hiếu)

    Văn hóa Hàn lưu thay đổi diện mạo truyền thông

    Hàn lưu (Hallyu) là thuật ngữ dùng để chỉ trào lưu yêu thích sản phẩm văn hóa Hàn Quốc ở nước ngoài, xuất hiện từ những năm cuối thập niên 1990. Các sản phẩm văn hóa thuộc Hàn lưu bao gồm điện ảnh, K-pop, ẩm thực, thời trang, mỹ phẩm, các sản phẩm điện tử... Các sản phẩm văn hóa này không chỉ được yêu thích ở các khu vực có sự tương đồng về văn hóa như Trung Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, một số nước Đông Nam Á mà còn ở cả các khu vực khác biệt về văn hóa như châu Âu, châu Phi, Trung Đông. Cùng với việc xuất khẩu các sản phẩm văn hóa ra nước ngoài, hàng năm, Hàn Quốc còn thu hút hàng triệu khách du lịch đến nước này tham quan thắng cảnh, mua sắm, trải nghiệm văn hóa, làm đẹp.

    Hàn lưu ra đời, lan tỏa mạnh mẽ, được nhiều người trên khắp các châu lục, đặc biệt là giới trẻ hồ hởi đón nhận không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh, đất nước con người, nâng cao vị thế quốc gia Hàn Quốc trên trường quốc tế mà còn góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế, là động lực thúc đẩy ngành công nghiệp văn hóa phát triển, ngoài ra, nó còn tạo thêm nhiều việc làm, gia tăng thu nhập cho người dân Hàn Quốc.

    Điện ảnh Hàn Quốc, đặc biệt là phim truyền hình phổ biến khắp các nước châu Á, mang về cho Hàn Quốc nguồn lợi nhuận khổng lồ. Theo Viện phát triển công nghiệp văn hóa Hàn Quốc, xuất khẩu phim truyền hình Hàn Quốc tăng đều trong từng năm từ 105 triệu USD trong năm 2008 lên 133 triệu USD năm 2010, 167 triệu USD năm 2011. Năm 2014, ngành điện ảnh Hàn Quốc thu gần 2.028 tỷ Won, tăng 7.6% so với năm 2013 và lần đầu vượt mốc 2.000 tỷ Won (tương đương 1,84 tỷ USD). Năm 2016, bộ phim truyền hình Hậu duệ mặt trời đã xuất khẩu tới 32 quốc gia trên thế giới, chiếm vị trí thứ nhất về số lượt xem trong số 50 bộ phim mới công chiếu trên trang Video trực tuyến Viki ở Mỹ, mang lại nguồn lợi nhuận kinh tế trực tiếp và gián tiếp ước tính là hơn 1.000 tỷ Won (khoảng 880 triệu USD), góp phần thu hút khoảng 100 nghìn khách du lịch tới Hàn Quốc. Trước đó, năm 2004, bộ phim Nàng Dae Jang Geum đã lập kỷ lục xuất khẩu sang 87 quốc gia, thu về 13 tỷ Won.

    Cùng với việc các ngôi sao K-pop được lựa chọn làm đại sứ văn hóa Hàn Quốc, xuất khẩu âm nhạc của Hàn Quốc cũng cho thấy sự tăng trưởng theo từng năm, đặc biệt phát triển mạnh ở thị trường châu Âu và Nam Mỹ. Cụ thể năm 2010, doanh thu xuất khẩu âm nhạc đạt khoảng 83 triệu USD, năm 2011 là 177 triệu USD, năm 2012 là 235 triệu USD, năm 2014 là 335 triệu USD. Xét trên phương diện kinh tế, sự tăng trưởng và lan tỏa mạnh mẽ của K-pop ra bên ngoài biên giới Hàn Quốc một mặt củng cố thêm uy tín cho Hàn Quốc trong vai trò là nước xuất khẩu hàng đầu thế giới, mặt khác gây hiệu ứng tốt giúp tăng xuất khẩu hàng tiêu dùng của nước này. Người hâm mộ K-pop không chỉ là người châu Á, thậm chí, tại Lễ hội âm nhạc KCON năm 2015 tổ chức Mỹ đã có tới hơn 20.000 người hâm mộ tại Mỹ tham gia. Qua Hàn lưu mà người Mỹ cũng dành sự yêu thích đối với ẩm thực, sản phẩm nông nghiệp, makgeolli, kim chi, tương ớt của Hàn Quốc tăng lên nhanh chóng.

    Theo báo cáo của Quỹ giao lưu quốc tế Hàn Quốc (KF), tính đến tháng 12 năm 2015, bên cạnh điện ảnh, âm nhạc, ẩm thực thì nhạc hip hop mang phong cách Hàn Quốc (K-hip hop) được biểu diễn cùng với Kpop như thổi làn gió mới, tạo nên một cơn sốt, một làn sóng Hàn lưu mới, thu hút số lượng người hâm mộ Hàn lưu lên tới hơn 35 triệu người, thuộc 86 quốc gia trên toàn thế giới, với 1.493 câu lạc bộ người hâm mộ Hàn lưu, tăng 21% so với năm 2014.

    Sự phổ biến của Hàn lưu trên toàn thế giới tạo hiệu ứng mạnh đối với hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp Hàn Quốc. Qua phân tích các dữ liệu xuất khẩu của Ngân hàng xuất nhập khẩu Hàn Quốc từ năm 2001 đến năm 2011 cho thấy tỷ lệ thuận giữa sự gia tăng 100 USD doanh thu xuất khẩu các sản phẩm văn hóa Hàn lưu kéo theo sự gia tăng 412 USD doanh thu xuất khẩu các mặt hàng tiêu dùng. Trong một cuộc điều tra về Thực tế sử dụng các sản phẩm của doanh nghiệp Hàn Quốc và hiệu quả kinh tế của Hallyu của Phòng Thương mại và Công nghiệp Hàn Quốc (Korcham) năm 2012 với đối tượng điều tra là 300 công ty thuộc các lĩnh vực chủ yếu về dịch vụ, chế tạo thì có tới 82,8% trả lời rằng: "Hình ảnh thân thiện đối với Hàn Quốc và các sản phẩm của Hàn Quốc được đề cao nhờ sự lan tỏa của Hallyu". Nhờ Hàn lưu - sức mạnh của văn hóa Hàn Quốc - mà hiệu quả kinh doanh của ngành công nghiệp dịch vụ gia tăng, bao gồm văn hóa (86,7%), du lịch (85,7%), bán lẻ (75%) và điều này còn thể hiện cả trong ngành công nghiệp sản xuất, bao gồm: thực phẩm (45,2%), điện tử (43,3%), mỹ phẩm (35,5%), ô tô (28,1%). Và, năm 2016, xuất khẩu hàng dân dụng như mỹ phẩm, quần áo, y dược của Hàn Quốc vẫn tăng 15,2% so với cùng kỳ năm ngoái, bất chấp tình hình khủng hoảng xuất khẩu toàn diện.

    Theo báo cáo nghiên cứu về hiệu quả kinh tế từ Làn sóng văn hóa Hàn Quốc trong năm 2015 của Quỹ giao lưu văn hóa quốc tế Hàn Quốc (KOFICE) và Cơ quan xúc tiến thương mại Hàn Quốc (KOTRA), hiệu quả kích thích sản xuất nhờ Hàn lưu đã tăng đều đặn qua từng năm, đạt 13.060,2 tỷ won (11,3 tỷ USD) vào năm 2012, 13.831,5 tỷ won (11,9 tỷ USD) vào năm 2013, 14.291,5 tỷ won (12,3 tỷ USD) năm 2014.

    Mô hình “tự do” nhưng “tập trung”

    Truyền thông Hàn Quốc hiện đang áp dụng mô hình chủ nghĩa tự do. Đặc thù của mô hình này là truyền thông độc lập với chính phủ. Truyền thông có mối quan hệ mật thiết với doanh nghiệp, bởi mục đích chính của các cơ quan truyền thông là hoạt động nhằm thu lại lợi nhuận kinh tế.  

    Không nhiều tờ báo được nhận hỗ trợ tài chính từ chính phủ. Trước đây, một số tờ báo thuộc chính phủ quản lý, nay đều đã được tư nhân hoá. Khuynh hướng chính trị của các tờ báo là ủng hộ cho các chính đảng, nhưng không bị lệ thuộc bởi sự hỗ trợ tài chính từ các chính đảng. Dù vậy, các cơ quan báo chí cũng không thể coi thường chính phủ, bởi chính phủ chính là một “doanh nghiệp” lớn. Chính phủ có thể hỗ trợ các cơ quan báo chí dưới hình thức cung cấp nguồn quảng cáo.

    Chính phủ có một cơ quan chuyên điều phối quảng cáo cho các cơ quan truyền thông theo quy định phát triển cần bằng báo chí. Nguồn quảng cáo cấp cho báo chí hằng năm từ chính phủ là rất lớn. Truyền thông dù tự do đến mấy cũng phải là công cụ hỗ trợ tích cực cho chính phủ trong phát triển.

    Cô Đinh Thị Tâm Hiền, Tham tán (Văn phòng đầu tư - Đại sứ quán nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Hàn Quốc) trong buổi làm việc với sinh viên Khoa Quan hệ quốc tế chia sẻ: “Quảng bá không chỉ do nhà nước mà do các công ty luôn hỗ trợ, đứng bên cạnh nhà nước trong tất cả các hoạt động. Họ huy động được tiền của các công ty du lịch, tiền của các tập đoàn lớn để quảng bá thương hiệu. Tất cả làm dưới sự điều hành của nhà nước, vì vậy tất cả tập trung vào mục đích duy nhất là đưa hình ảnh Hàn Quốc ra thế giới. Điều này chúng ta cần phải học hỏi. Truyền thông ở Việt Nam còn mang tính lẻ tẻ, chỉ có một vài doanh nghiệp có thể quảng bá hình ảnh của mình. Nhưng tạo thành một sức mạnh tổng thể để cho thế giới biết về đất nước mình thì chúng ta chưa làm được và Hàn Quốc làm tốt hơn.”

     Cô Đinh Thị Tâm Hiền - Tham tán Văn phòng đầu tư Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc (thứ tư từ trái sang)

    (Ảnh: Minh Đức)

    Tận dụng cơ hội

    Người Hàn Quốc có chiến lược để quảng bá đất nước con người. Nhưng cùng với tổ chức, đăng cai những sự kiện lớn người Hàn đã tận dụng cơ hội để quảng bá đất nước. Trước năm 1988 - năm World Cup tổ chức tại Hàn Quốc rất ít người biết đến Hàn Quốc. Nhưng hiện nay hình ảnh của xứ sở kim chi đã trở nên quen thuộc với bạn bè quốc tế.

    Hàn Quốc tích cực lan tỏa làn sóng Hàn lưu. Chính phủ Hàn Quốc đã dành một khoản ngân sách 2% chi tiêu quốc gia để hỗ trợ thúc đẩy phát triển văn hoá Hallyu. Ngoài ra, chính phủ Hàn Quốc cũng đã dành một phần hỗ trợ quảng cáo cho các chương trình sản xuất truyền bá văn hoá Hallyu. Tất cả các đài truyền hình đều dành khoảng 35% thời lượng phát sóng các chương trình sản xuất độc lập liên quan đến truyền bá văn hoá Hallyu. “Về truyền thông, công nghệ quảng bá hình ảnh Hàn Quốc rất giỏi. Trước đây chúng ta chỉ biết đến phim ảnh Hồng Kông, Đài Loan, ít người biết đến phim ảnh Hàn Quốc. Giờ đây phim ảnh Hàn Quốc chiếm đến 80%. Rất nhiều khu du lịch trên phim ảnh làm nức lòng người xem. Vì vậy đến nơi mọi người có một chút thất vọng bởi vì nó không đẹp được như trên phim ảnh” - Cô Tâm Hiền nhận xét.

    Công nghệ hiện đại

    Dựa trên nền tảng phát triển công nghệ, đặc biệt là áp dụng công nghệ mới, Internet tốc độ cao, ... kể từ giai đoạn 1995 - 2000, nhờ sự phát triển như vũ bão của công nghệ và tiến trình toàn cầu hóa, diện mạo truyền thông ở Hàn Quốc thay đổi hoàn toàn. Hàn Quốc là quốc gia sở hữu hệ thống trung tâm truyền thông, đài truyền hình, đài phát thanh, hiện đại và uy tín, có thể kể tới như: KBS, MBC, Korea Times, Arirang… Cùng với đó là vô số các tên tuổi báo mạng, báo in lớn mạnh, được hưởng ứng bởi đông đảo người dân Hàn Quốc và quốc tế như Naver, Soompi, … Các đài đã khiến bạn bè quốc tế nể phục bởi thiết bị hiện đại cũng như sự chuyên nghiệp. Chúng ta đã được chứng kiến cảnh tượng “trường quay dã chiến” của đài MBC dù được dựng tạm trên sân thượng khách sạn Daewoo - Hà Nội, vẫn được trang bị đầy đủ thiết bị tối tân để phục vụ kỳ hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Triều vừa qua. Sinh viên Khoa Quan hệ quốc tế trong chuyến kiến tập đã có cơ hội thăm và trải nghiệm những công nghệ truyền thông của đài truyền hình MBC hay các thiết bị, phòng thực hành truyền thông hiện đại tại đại học Korea.

    Một góc trung tâm sản xuất truyền hình kỹ thuật số Dream Center của đài MBC

    Đoàn kiến tập Khoa quan hệ quốc tế có buổi thăm và làm việc với đại học Korea

    (Ảnh: Minh Hiếu)

    Phòng thực hành truyền thông tại đại học Korea

    Từ những điều đơn giản

    Song song quảng bá, người Hàn Quốc luôn đem đến cái nhìn đẹp với bạn bè quốc tế khi đặt chân lên đất nước này. Khách du lịch luôn hài lòng với những con đường sạch đẹp, không khí trong lành, tất cả các dịch vụ công cộng đều rất gọn gàng. Con người Hàn Quốc thân thiện, ý thức người dân trong việc không xả rác, không hút thuốc nơi công cộng, không xô bồ, ồn ào, ... Tất cả tạo nên một đất nước đẹp từ thiên nhiên, con người đến văn hóa. Theo cô Tâm Hiền: Có những thứ không cần tiền, không cần nhiều tiền cũng có thể xây được, có những thứ rất nhiều tiền nhưng có thể phá hỏng được. Việt Nam được đánh giá rất cao về tiềm năng du lịch, khách du lịch luôn rất ấn tượng. Nhưng rõ ràng chúng ta đã đánh mất nhiều cơ hội, những thứ tưởng như rất đơn giản nhưng lại làm mất đi hình ảnh đất nước.

    Từ chuyến kiến tập, giảng viên, các chuyên gia truyền thông cũng như các cán bộ tại Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc gửi gắm ở thế hệ trẻ, đặc biệt là các sinh viên Khoa Quan hệ quốc tế sẽ học hỏi được kinh nghiệm, công nghệ truyền thông Hàn Quốc. Từ đó sáng tạo, phát triển truyền thông Việt Nam góp phần đưa hình ảnh đất nước, con người đến với bạn bè quốc tế.

     

    Dương Thu Hoài

    Thông tin đối ngoại 36

     

    Dương Thu Hoài

    • Năm phát hành
    • Đang truy cập:1
    • Hôm nay: 0
    • Tháng hiện tại: 128
    • Tổng lượt truy cập: 1
    Địa chỉ: 36 Xuân Thủy - Cầu Giấy - Hà Nội
    Email: website@ajc.edu.vn
    Liên hệ: (84-024) 37.546.963
    Fax: (84-024) 37548949